بررسی شوری خاک در سیستم‌های مختلف آبیاری

چکیده

 در مقالة حاضر، طرحی ارائه شده است که شوری خاک را در مزارعِ تحت آبیاری تخمین زده و راهکارهای مدیریتی ارائه می‌دهد. این تحقیق بر اساس بررسی مدلهای آبیاری منطقة Manicoba (= منطقه ای واقع در شمال شرقی برزیل) انجام شده است. در این منطقه علت اصلی شوری خاک، بالا آمدن آبهای زیر سطحی می‌باشد. در این طرح آب و میزان املاح خاکهای سطحی محاسبه می‌شوند. آزمون بر روی کرت‌های بدون کشت و همچنین منطقة ریشة درختان انبه(9/0 متری زمین) انجام گرفت. بررسی اثر سیستمهای مدیریتی بر روی املاح خاک، در تغییر و اصلاح آبیاریهای پی در پی و تبدیل آنها به سیستمهای مؤثرتر مفید خواهد بود.

 مقدمه

در دشت نیمه خشک sao Francisco (منطقه‌ای واقع در شمال‌شرقی برزیل[شکل1])تبخیر و تعرق مرجع علوفه بیشتر از بارشهای سالیانه بوده[جدول1] و جهت آبیاری این منطقه از رودخانة sao Francisco استفاده می‌شود. [آلن و همکاران1998] میانگین هدایت الکتریکی آب این منطقه بین dS/m05/0-11/0 بوده و خطر شورشدن خاک کم می باشد. 

ادامه نوشته

آشنایی اجمالی با سیستم آبیاری زیرزمینی تراوا ، مزایا و معایب آن

با اوج گرفتن نگرانی کاهش منابع آب از یک طرف و رشد روز افزون جمعیت و نیاز بیشتر به مواد غذایی و محصولات کشاورزی از طرف دیگر، بهینه سازی و مصرف آب کشاورزی به خصوص در کشوری مانند ایران که جزو مناطق خشک دنیا به حساب می آید، از اهمیت خاصی برخوردار است.

تراوا یعنی تراوش کننده و سیستم آبیاری زیرزمینی تراوا، سیستمی است که با استفاده از لوله های متخلخل اسفنجی (porous pipe) ، آب، کود، سم و اکسیژن را در یک فضای رطوبتی، مستقیما در اختیار ریشه قرار می دهد و اجازه نمی دهد حتی یک قطره آب هدر رود.

سیستم تراوا در واقع همان سیستم قطره ای تکامل یافته است که در آن بسیاری از مشکلات، نظیر تبخیر، گرفتگی منافذ، آسیب پذیری، تجمع ریشه و دست و پاگیری  و ... حل شده است و تنها فرق این سیستم با قطره ای این است که آبیاری به صورت نشتی و زیرزمینی انجام می شود و همین تغییر به ظاهر کوچک، مزایای نسبی بیشماری را به دنبال خواهد داشت که می تواند امید بخش تحول اساسی در این زمینه باشد.

ادامه نوشته

دانلود PCI Geomatica

فایل تورنت نرم افزار PCI Geomatica_V10  را از لینک زیر دریافت و با استفاده از نرم افزارهایی که قابلیت دانلود فالهای توررنت را دارند نرم افزار را دانلود کنبد.

دانلود

برای دانلود نسخه 9.1 این نرم افزار هم می توانید به لینک زیر مراجعه کنید

http://ahadnejad.blogfa.com/post-27.aspx

معرفی نرم افزار WMS

WMS يک محيط کامل براي آناليزهاي هيدرولوژيکي است که توسط مؤسسه Environmental Modeling Research Laboratory و دانشگاه Brigham Young با همکاري U.S. Army Corps of Engineers Waterways Experiment Station ايجاد شده وگسترش يافته است .

اين نرم افزار با تلفيق امکانات GIS و مدل هاي هيدرولوژيکي متنوع توانسته است ابزاري قدرتمند در شبيه سازي هيدرولوژيکي حوضه هاي آبريز ايجاد کند، بطوري که ابتدا داده هاي خام ورودي توسط نرم افزار دريافت وپس از پردازش اوليه براي ايجاد بستر رقومي مورد نياز شبيه سازي به فرمت TIN(Triangulated Irregular Networks) يا DEM(Digital elevation models ) تبديل مي گردند . سپس WMS با استخراج آبراه ها و دريافت محل خروجي ها اقدام به تعيين حوضه ها و زيرحوضه ها نموده و در نهايت با بکارگيري مدل مناسب هيدرولوژيکي، هيدروگراف حاصل از بارش را محاسبه مي کند که اين هيدروگراف را مي توان به فراخور نياز پروژه مورد مطالعه براي شبيه سازي دشت سيلابي رودخانه ها و اثرات تخريبي سيلاب و يا محاسبات هيدروليکي سازه ها در مسير آبراهه ها و در محيط شهري براي طراحي سيستم سيلابروي شهري بکار برد.

در محيط هاي شهري به دليل وجود خيابان ها وعوارض مصنوعي ايجاد شده، مسير آبراه ها فقط از شکل توپوگرافي زمين تبعيت نمي کند بلکه ساختار شهري و موقعيت خيابان ها و معابر تأثير بسزايي در تعيين شکل و وسعت حوضه هاي آبريز دارند.

آنچه WMS را از ساير نرم افزارهاي مشابه متمايز ميکند ارايه Conceptual Model است که مي توان با بکارگيري اين ابزار در بستر رقومي TIN اقدام به شبيه سازي حوضه هاي شهري نمود و با بکارگيري مدل هاي مربوط به هيدرولوژي شهري، حجم رواناب حاصل از بارش را محاسبه و در نهايت آن را بعنوان مقادير ورودي در نرم افزار StormCAD و يا مدل Storm Drain براي طراحي شبکه سيلابروي شهري بکار برد.

  بطور کلي مي توان ويژگي هاي WMS را در خصوص سيلاب شهري بصورت زير برشمرد:

•  تهيه TIN و DEM و اصلاح آنها

•  استفاده از نقشه هاي Raste r و CAD بعنوان Background Image براي بررسي صحت داده هاي رقومي و نتايج آناليز ها

•  استخراج آبراهه ها ونمايش مسير جريان

•  حوضه بندي برمبناي مدل رقومي و آبراهه هاي استخراج شده

•  حوضه بندي بصورت Conceptual بر مبناي مدل رقومي TIN با داشتن مسير آبراهه ها و مرز تقريبي حوضه

•  برآورد ضريب رواناب و شماره منحني نفوذ توسط لايه هاي GIS

•  محاسبه زمان تمرکز بر اساس روش TR-55 و روابط متنوع از جمله Kirpich و Kerby

•  استفاده از مدل هاي HEC-HMS ، TR-55 ، RATIONAL براي برآورد رواناب

•  قابليت اتصال به نرم افزارهاي HEC-HMS ، HEC-RAS ، ArcGIS براي انجام آناليزهاي هيدرولوژيکي وGIS

 

معرفی کتاب در این زمینه:

سیستم مدل سازی حوضه آبریز: اشنایی با نرم افزار WMS 

آزمایشگاه تحقیقاتی مدل سازی محیط زیست دانشگاه بریگ،) ابوالفضل اکبرپور (مترجم)، محمد کبارفرد(مترجم)، فهیمه عنابی (مترجم، )سیدرضا هاشمی، هادی معمایان )

مشخصات کتاب

•   تعداد صفحه: 316
• نشر: سخن گستر (29 تیر، 1387)
• شابک: 978-964-477-471-3
• قطع کتاب: وزیری
• وزن: 700 گرم

 

 

   

 

قیمت پشت جلد:

40000 ریال

مدل رقومي ارتفاع (DEM)

مدل DEM نقشه رقومي ارتفاعي است که پستي و بلندي زمين را توسط يک شبکه سلولي نمايش مي‌دهد. هر سلول (پيکسل) از اين شبکه با يک کد رقمي که نشاندهنده ارتفاع واقعي آن نقطه مي‌باشد مشخص مي‌گردد. در اين مدل هر خط يا سطح تراز زمين با يک رنگ خاص نمايش داده مي‌شود. مدل DEM هم بصورت دو بعدي و هم بصورت سه بعدي قابل نمايش در محيط GIS مي‌باشد. لازم به ذکر است که مدل DEM بعنوان مبناي کار آناليزها در آرک‌ويو مي‌باشد.

DEM چیست؟ تین ( TIN ) نوعی مدل میباشد .ساختار یک لایه تین از نود ( نقطه ) و خطوط تشکیل شده است. نود هاارزش ارتفاعی را ذخیره میکنند و توسط خطوطی ( edge) به هم متصل میشوند .

این خطوط هیچ گاه به روی همدیگر نمیافتند و نمایی مثلثی شکل به مدل میدهند.خطوط در یک نقشه تین میتواند نشان دهنده آبراهه یا ستیغ باشد .چون توزیع نود ها در سطح نامنظم است ، در نواحی که سطح بسیار متغیر است و یا مواقعی که دقت و جزییات زیادی لازم است ، تین قدرت تفکیک بالاتری نسبت به رستر دارد .در نواحی که لایه مورد نظر تغییرات کمی داشته باشد ( یکنواخت باشد . مثلا تغییراتارتفاع کم باشد ) . دقت  لایه های نوع تین کمتر است .از جمله مشکلاتی که برای ایجاد این نوع مدل وجود دارد ،این است که هزینه جمع آوری داده های منبع ( اولیه ) مناسب برای ایجاد تین زیاد است .همچنین پردازش این نوع مدل ها از کارایی و کیفیت کمتری نسبت به رستر برخوردار است که به خاطر پیچیدگی ساختار داده های تین میباشد .معمولا تین ها برای مدل سازی با دقت بالا در نواحی  کوچک به کار میروند. مثلادر انجام کار های مهندسی .چار که محاسبات مساحت پلانیمتری ، مساحت سطحی  و حجم را می سر میسازد.

مدل‌هاي سه‌بعدي Tin و  shape file

بايد دانست که براي ساخت تصاوير سه‌بعدي نيازي به داده‌هاي مکاني نيست و مي‌توان از لايه‌هاي گريد و يا شيپ فايل‌هاي معمولي براي ساخت تصاوير سه‌بعدي استفاده کرد. همچنين اين برنامه قادر به استفاده از مدل‌هاي Tin  و شيپ فايل‌هاي سه‌بعدي نيز مي‌باشد. شيپ فايل‌هاي سه‌بعدي همانند شيپ فايل‌هاي دو بعدي هستند با اين فرق که آنها داراي مقادير ارتفاعي نيز هستند.داده‌هاي ديگري که در تحليلگر سه بعدي قابل استفاده مي‌باشند مدل شبکه مثلث‌هاي غير منظمي يا Tinمي‌باشد. مدل Tin  يک نوع مدل سطوح پيوسته با استفاده از اطلاعات و داده‌هاي برداري است. مدل گريدي سلولي سطح را به يک سري مربع شطرنجي تبديل مي کند. در حاليکه مدل Tin  همان سطح را به يک سري مثلث با سايزها و زواياي مختلف تقسيم‌بندي مي‌کند. با استفاده از مدل Tin  عوارض زمين مانند شيب و جهت شيب (Aspect) را براي هر سطح محاسبه کرده و داده‌هاي آنها را همانند سطوح پليگني ذخيره نمود. 

DEM یا دیجیتال الویشن مدل Digital Elavation Model، مدل دیجیتالی ارتفاع است که سطوح زمین را به صورت پهنه های دیجیتالی در نظر گرفته و ارتفاع هر سلول در خود سلول ذخیره می شود و بسته به منبعی که DEM تهیه می شود دقت آن متفاوت است دقت آن به اندازه سلول نیز وابسته است. 
معمولا سازمان USGS مسوول تهیه DEM است داده های LIDAR که Light Detection and Ranging است DEM های با دقت 1 متر یا کمتر از 1 متر را حاصل می دهد در حالی که DEM های minute, 15-minute, 30-minute (also known as 2-arc-second), and 1-degree units7.5- USGS

DEM های 7.5 دقیقه ای سازمان زمین شناسی آمریکا( USGS ) با رزولوشن 30 در30 است (اندازه پیکسل(
میانگین رنج هزینه داده های X Y Z نقاط در لیدار تقریبا بین 1000 تا 2000 دلار آمریکا برای هر مایل مربع می باشد
مدل نقشه توپوگرافی که از قدیم تا کنون رایج بوده و هست مدلی ساده شده از زمین است که دو بعدی است و متساوی البعد است هر چند مدل دیجیتالی ارتفاع خیلی بهتر از یک نقشه توپوگرافی دارد ولی بایستی خاطر نشان کرد که DEM نیز خطا های خاص خودش را دارد بطوری که در حال حاضر بین دانشمندان این اختلاف نظر وجود دارد که عده ای استفاده از مدل مثلثهای نامنظم را TIN به DEM ترجیح می دهند.

مفاهیم مدلهای TIN

 تین ( TIN ) نوعی مدل میباشد .ساختار یک لایه تین از نود ( نقطه ) و خطوط تشکیل شده است. نود هاارزش ارتفاعی را ذخیره میکنند و توسط خطوطی ( edge) به هم متصل میشوند .

این خطوط هیچ گاه به روی همدیگر نمیافتند و نمایی مثلثی شکل به مدل میدهند.خطوط در یک نقشه تین میتواند نشان دهنده آبراهه یا ستیغ باشد .چون توزیع نود ها در سطح نامنظم است ، در نواحی که سطح بسیار متغیر است و یا مواقعی که دقت و جزییات زیادی لازم است ، تین قدرت تفکیک بالاتری نسبت به رستر دارد .در نواحی که لایه مورد نظر تغییرات کمی داشته باشد ( یکنواخت باشد . مثلا تغییراتارتفاع کم باشد ) . دقت  لایه های نوع تین کمتر است .از جمله مشکلاتی که برای ایجاد این نوع مدل وجود دارد ،این است که هزینه جمع آوری داده های منبع ( اولیه ) مناسب برای ایجاد تین زیاد است .همچنین پردازش این نوع مدل ها از کارایی و کیفیت کمتری نسبت به رستر برخوردار است که به خاطر پیچیدگی ساختار داده های تین میباشد .معمولا تین ها برای مدل سازی با دقت بالا در نواحی  کوچک به کار میروند. مثلادر انجام کار های مهندسی .چار که محاسبات مساحت پلانیمتری ، مساحت سطحی  و حجم را می سر میسازد.

مدل‌هاي سه‌بعدي Tin و  shape file

بايد دانست که براي ساخت تصاوير سه‌بعدي نيازي به داده‌هاي مکاني نيست و مي‌توان از لايه‌هاي گريد و يا شيپ فايل‌هاي معمولي براي ساخت تصاوير سه‌بعدي استفاده کرد. همچنين اين برنامه قادر به استفاده از مدل‌هاي Tin  و شيپ فايل‌هاي سه‌بعدي نيز مي‌باشد. شيپ فايل‌هاي سه‌بعدي همانند شيپ فايل‌هاي دو بعدي هستند با اين فرق که آنها داراي مقادير ارتفاعي نيز هستند.داده‌هاي ديگري که در تحليلگر سه بعدي قابل استفاده مي‌باشند مدل شبکه مثلث‌هاي غير منظمي يا Tinمي‌باشد. مدل Tin  يک نوع مدل سطوح پيوسته با استفاده از اطلاعات و داده‌هاي برداري است. مدل گريدي سلولي سطح را به يک سري مربع شطرنجي تبديل مي کند. در حاليکه مدل Tin  همان سطح را به يک سري مثلث با سايزها و زواياي مختلف تقسيم‌بندي مي‌کند. با استفاده از مدل Tin  عوارض زمين مانند شيب و جهت شيب (Aspect) را براي هر سطح محاسبه کرده و داده‌هاي آنها را همانند سطوح پليگني ذخيره نمود.

آشنایی با "What if " برای شهرسازان، برنامه ریزان شهری و مدیران محیط زیست و ...

معرفی نرم افزار What if?

What if? یک سیستم پشتیبانی برنامه ریزی مبتنی بر سیستم های اطلاعات جغرافیایی است که که از داده های خروجی GIS برای مقاصد زیر استفاده می کند:

1- انجام تحلیل تناسب اراضی؛

2- به تصویر کشیدن و طراحی تقاضاهای آتی کاربری اراضی؛

3-  به تصویر کشیدن و طراحی الگوهای آتی کاربری اراضی؛

4-  به تصویر کشیدن و طراحی روندهای به کارگیری نیروی انسانی، ساخت و ساز خانه و رشد جمعیت برای بلوکهای سرشماری و زیرناحیه های تعریف شده بوسیله کاربر؛

What if? یک بسته نرم افزاری جامع است و این قدرت را به کاربر می دهد که کارهای برنامه ریزی را که در حال حاضر به هفته ها و حتی ماهها تلاش نیار دارند، بسیار سریعتر و آسانتر انجام دهد. استفاده از این نرم افزار بسیار آسان است و می توان آنرا نسبت به یک سری از داده ها و علاقه مندیها کاستومایز نمود. خروجی های این نرم افزار نقشه ها و گزارشهایی هستند که فهم آنها بسیار آسان است.

خلاصه ای از سیستم:

What if? شرایط آینده را دقیقاً پیشبینی نمی کند. ولی به صورت صریح و روشنی آنرا می توان یک ابزار برنامه ریزی وابسته به روش ها یا سیاست ها دانست که برای تعیین اینکه اگر گزینه های سیاستی و مدیریتی مهیا شوند و اگر فرضهای مربوط به آینده صحیح باشند،  چه چیزی رخ خواهد داد. گزینه های سیاستی و مدیریتی در مدلی که شامل گسترش مرحله به مرحلۀ زیرساختهای عمومی و تکمیل و اجرای طرحهای دیگرکاربری اراضی یا قوانین منطقه بندی می توانند مد نظر قرار گیرند. فرضهای مربوط به آینده در مدلی که روندهای جمعیتی و به کار گیری نیروی انسانی در آینده و خصوصیات خانوار و تراکمهای توسعه ای پیش بینی شده را در بردارد می تواند مد نظر قرار گیرد.

What if? با برقراری ارتباط و ایجاد توازن مابین استفاده از، تقاضا برای، تناسب اراضی برای استفاده های مختلف در مکانهای متفاوت الگوهای کاربری اراضی را طرح ریزی کرده و به تصویر می کشد. طرحهای و پیش بینی های دیگر برای آینده منطقه مورد مطالعه می تواند با تعریف و تعیین تناسب ها و تقاضاهای دیگر و سناریوهای تخصیص متفاوت بررسی شده و مشخص گردد. به عنوان مثال سناریوی روند یا Trend می تواند تاثیرات مداوم سیاستهای توسعه ای جاری را مشخص نماید.  از سوی دیگر یک سناریوی حفاظت محیطی می تواند اثر شدید سیاستهایی را که به شدت رشد وتوسعه را در نواحی خوش منظر و زمینهایی که برای استفاده های زراعی تناسب بالایی دارند، محدوه می کند را اعمال نماید. فرضهای تحت این سناریو و سناریوهای دیگر برای تلفیق دامنه ای از دیدها و پیش بینی های متفاوت برای آینده منطقه مورد مطالعه می توانند به آسانی تغییر یافته و یا اصلاح شوند.

نتایجی که با در نظر گرفتن این سناریوهای متناوب ایجاد می شوند حالات عینی و قابل درکی از نتایج محتمل فرضها و گزینه های پایه ای سناریو را مهیا می سازد.

What if? یک نرم افزار مستقل است که در عین حال می تواند با هر نسخه ای از ArcView   وArcGIS و یا هر نرم افزار جی آی اسی که از Shape File ها استفاده می نماید، کار کند.

خروجی های  What if?

نرم افزار  What if? می تواند برای طرح ریزی کاربری اراضی، جمعیت و به کارگیری نیروی انسانی در بلوکهای سرشماری، تقسیمات سیاسی، مناطق تحلیل ترافیک و ... در ایالت متحده استفاده شود. خروجی هایی که برای کشورهای دیگر قابل دسترسی هستند به ماهیت و نوع داده هایی که در آن کشورها قابل دسترسی هستند بستگی دارد.

کاربری آتی اراضی

What if? به کاربر اجازه می دهد نقشه هایی را که نشان دهنده کاربری های طرح ریزی شده اراضی برای دوره های حداقل 5 ساله است را تولید کند. این نرم افزار همچنین گزارش ها و Shape Fileهایی که کاربریهای طرح ریزی شده اراضی برای زیر ناحیه هایی مانند بلوکهای سرشماری، تقسیمات سیاسی و مناطق تحلیل ترافیک را نشان می دهند را تولید می کند.

ساخت و ساز و جمعیت در آینده

What if? به کاربر اجازه می دهد که  گزارش ها و Shape File هایی که اطلاعات مربوط به ساخت و ساز خانه و جمعیت در زیرناحیه های داخل منطقه مورد مطالعه را نشان می دهد، ایجاد کند. این اطلاعات به قرار زیر می باشند:

1.      جمعیت کل

2.      جمعیت گروه اجاره نشین ها

3.      تعداد خانوارها

4.      تعداد مساکن

5.      تعداد مساکن خالی از سکنه

6.      نرخ خالی از سکنه شدگی مساکن

7.      متوسط اندازه خانوار

در این گزینه (Future Population and Housing Option) علاوه بر تمام داده هایی که در land use data option استفاده می شود، به اطلاعات مربوط به ساخت و ساز خانه و اطلاعات جمعیتی هم نیاز است.

به کار گیری نیروی انسانی در آینده

What if? شما را قادر می سازد گزارش ها و Shape File هایی که نشان دهنده به کارگیری برنامه ریزی شده نیروی انسانی در محل کار مشخص و در زیر ناحیه معین است را ایجاد نمایید. بخشهای استخدامی و به کارگیری نیروی انسانی در نظر گرفته شده در این نرم افزار به شرح زیر هستند.

1.      کشاورزی و بخش معدن؛

2.      ساخت و ساز؛

3.      صنعت؛

4.      حمل و نقل، ارتباطات و تسهیلات شهری؛

5.      عمده فروشی؛

6.      خرده فروشی؛

7.      سرمایه گذاری، بیمه و بخش املاک؛

8.      ادارات دولتی.

 

 مشاهده فیلمهای آموزش What if 

 

پاورپوینت های آموزشی سنجش از دور دکتر John Jensen

یک سری فایل آموزشی در زمینه سنجش از دور از دکتر John Jensen برای علاقمندان به سنجش از دور.

توصیه می کنم حتماً دانلود کنید.

برای دریافت فایلهای آموزشی به ادامه مطالب توجه فرمایید

علاقمندان به علم جذاب سنجش از دور حتماً دکتر John Jensen را میشناسند. ایشان یکی از برترین دانشمندان علم سنجش از دور به خصوص ذر زمینه های طبیعی می باشند. اطلاعات بیشتر در مورد این استاد سنجش از دور را اینجا ببینید:

http://www.aagrssg.org/cntr_awards/jj_awrd.html

و لیست تألیفات ، مقالات و رزومه شخصی دکتر John Jensen

http://www.cas.sc.edu/geog/facStaff/jensen.html

از لینک زیر هم میتوانید پاورپینت های آموزشی ایشان را در قالب 14  به همراه تمرینات مربوط به هر فصل ، دریافت کنید. از دستش ندید.

http://www.cas.sc.edu/geog/rslab/551/index.html

منبع : http://iran-gis.persianblog.ir/post/12/

دانلود Bentley WaterGEMS

از این نرم افزار درطراحی و مدلسازی شبکه‌های توزیع و انتقال آب استفاده می شه.با نصب نرم افزار علاوه بر خود نرم افزار که بصورت جداگانه قابل استفاده است ، در صورتیکه ArcGIS بر روی سیستمتان نصب باشد ، مشاهده خواهید کرد که تمامی نوار ابزارها وابزارهای نرم افزار اصلی در ArcMap هم قابل استفاده خواهند بود. محیط خود نرم افزارهم کاملاً گرافیکی و GISBase می باشد. در طراحی محیط گرافیکی و همچنین پایگاه داده مکانی از کامپوننت های ESRI استفاده شده است.هنگام نصب در صورتی که نسخه مورد نیاز نرم افزار از netframework را نداشته باشید باید به اینترنت متصل شوید.

 لینک 1

لینک 2

 

دانلود Safe Software FME Desktop v2009 5676

از این نرم افزار می توانید در تبدیل انواع فرمتهای مختلف رستر و وکتور (حدوداً 255 فرمت، یه چیزی شبیه به اکستنشن Data Interoperability در ArcGIS) و تبدیل انواع سیستمهای مختصات استفاده کنید.

دانلود قسمت اول

دانلود قسمت دوم

دانلود قسمت سوم